logo

026-91006560

info [at] treatasoft.com

کنترل کيفيت ديسک هاي آنتي بيوتيک جهت انجام آزمايش تعيين   حساسيت ميکروبي به روش disk diffusion agar

 

هدف  

هدف از برنامه کنترل کيفي پايش و ارزيابي موارد زير مي باشد :

  • صحت و دقت روش انجام آزمايش تعيين حساسيت
  • مواد و وسايل به کار برده شده در اين آزمايش
  • عملکرد افرادي که آزمايش را انجام داده و نتايج بدست آمده را قرائت مي نمايند.

به منظور دست يابي بهينه به اين اهداف در دسترس داشتن سويه هاي کنترل کيفي تهيه شده از مراکز معتبر ضروري است .

سويه هاي کنترل کيفي پيشنهادي توسطCLSI  عبارتند از:

 

 Enterococcus faecalis ATCC 29212

 Escherichia coli ATCC 25922

 Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853

 Staphylococcus aureus ATCC 25923

 Enterococcus faecalis ATCC 29212  ( يا E.faecalis ATCC 33186 ) براي ارزيابي  محيط مـولر هينتون آگار با ديسک تري متوپريم / سولفامتوکسازول استفاده مي شود. درمحيط کشت قابل قبول ، هاله عدم رشـد واضحي به قطر mm ۲۰ يا بزرگتر ايجاد مي شود. در حاليكه در محيطهاي کشت غيـر قابـل قبـول ، هالـه عـدم رشـد ايجاد نمي شود يا در داخل هاله ، رشد کم مشاهده مي شود و يا هاله اي با قطر کمتـر از mm ۲۰ ايجـاد مي گـردد . ايـن آزمون به منظور بررسي مقادير غير قابل قبول  تيميدين در محيط کشت مزبور است .

Enterococcus faecalis ATCC 29212    همچنين براي کنترل ديسکهاي آمينو گليکوزيد با دوز بالا بـه

کار مي رود.

 

E.coli ATCC 35218  فقط به عنوان يک ميکروارگانيسم کنترلي براي ترکيبات ممانعت کننده بتالاکتاماز، مثل ترکيبات حاوي کلاولانيک اسيد، سولباکتام يا تازوباکتام پيشنهاد مي شود .   

Klebsiella pneumoniae ATCC 700603 به عنوان يک سويه کنترلی براي آزمايشات ESBL به کار برده مي شود .

 

 

 

کنترل کيفيت قطر هاله عدم رشد سويه کنترلي/ ديسک آنتي بيوتيکي

 

سويه هاي کنترل کيفي  را بايد به روش استاندارد آزمايش  disk diffusionو با اسـتفاده از همـان مـواد و روشي که براي سويه هاي جدا شده از نمونه هاي کلينيکي استفاده مي شـود آزمـايش و نتـايج را بـا جـداول ۳ و A۳ CLSI مقايسه و بررسي نمود . محدوده قطر هاله عدم رشد قابل قبول براي هر سويه کنترلي نسـبت بـه يـک ديسـک آنتي بيوتيکي در جداول فوق فهرست شده است .

چنانچه تغيير در ميانگين قطر هاله عدم رشد ناشي از خطا در روش انجام آزمايش نباشـد ، احتمـالا” ناشـي از تغيير در حساسيت ذاتي باکتري نسبت به آن آنتي بيوتيک مي باشد. در اين صورت لازم است کشت تازه از سوش کنترل تهيه شود .

 

آزمايش کنترل کيفيت  را بايد درچه فواصل زماني انجام داد ؟

 

الف _ انجام آزمايش روزانه             

براي هر سويه کنترلي با يک ديسک آنتي بيوتيکي بايـد ۲۰ روز متـوالي آزمـايش تعيـين حساسـيت انجـام و نتـايج بـا مقادير قابل قبول اشاره شده در جداول فوق مقايسه گردد . بر اساس ضريب اطمينان ۹۵% تنها يک مورد از ۲۰ نتيجـه اقر ئت شده مي تواند خارج از محدوده كنترل باشد. چنانچه بيشتر از يک مورد خارج از محدوده کنترل باشـد نيـاز بـه اقدامات اصلاحي خواهد بود ، که در ادامه توضيح داده مي شود.

ب _ انجام آزمايش هفتگي  

  • در صورتيكه تنها يک مورد از ۲۰ نتيجه قطـر هالـه عـدم رشـد بـراي هـر سـويه کنترلـي/ ديسـک آنتـي بيوتيکي خارج از محدوده قابل قبول مندرج در جداول ۳ و A۳ قرار گيرد ، کنتـرل کيفـي روزانـه را بـه هفتگـي تغييـر دهيد.
  • آزمايش کنترل کيفي هفتگي را يکبار در هفته و هم چنين زمانيکـه يکـي از عوامـل آزمـايش (ماننـد سـري ساخت آگار يا ديسکهای تهيه شده از يک سازنده) تغيير کند، انجام دهيد .

اگر هر يک از نتايج کنترل کيفي هفتگي خارج از محدوده قابل قبول باشـد ، انجـام اقـدامات  اصـلاحي مـورد نياز است .

 

  ( Corrective actions) اقدامات اصلاحي

الف _ نتايج خارج از محدوده قابل قبول به دليل خطاهاي مشهود و واضح شامل:

  • استفاده از ديسک اشتباه
  • استفاده از سويه کنترلی اشتباه
  • آلودگي واضح سويه
  • استفاده غيرعمدی از دما و شرايط اشتباه انکوباسيون

بوجود آمده است . دراين حال بايد دليل ايجاد خطا مکتوب و پس از اصلاح آزمايش دوبـاره تکـرار شـود .

اگر نتايج گزارش شده در محدوده مورد نظر قرار گرفت ، عمليات اصلاحي بيشتري مورد نياز نمي باشد .

 

ب _ عامل ايجاد نتايج خارج از محدوده کنترل نامشخص است. در اين حال بايـد اقـدامات اصـلاحي فـوري بشرح زير انجام شود.

  • آزمايش را جهت يک سويه کنترلي / ديسک آنتي بيوتيکي براي ۵ روز متوالي تکرار و همـه نتايج را ثبت کنيد .
  • اگر اندازه هر ۵ قطرهاله مطابق جداول ۳ و A۳ و در محـدوده قابـل قبـول باشـد ، عمليـات اصلاحي بيشتري مورد نياز نمي باشد .
  • اگر اندازه هر يک از ۵ قطر هاله عدم رشد خارج از محدوده قابل قبول باشـد ، بـه عمليـات اصلاحي اضافي نياز است .
  • آزمايشهاي کنترلي روزانه بايد ادامه داده شود تا به دليل نهايي مشکل پي برده شود .

 

عمليات اصلاحي اضافي : 

وقتي عمليات اصلاحي فوري مشکل را حل نکرد ، احتمالا” خطاي مشاهده شده بعلت بروز يك اشـکال کلـي در سيستم و نه يک خطاي تصادفي ايجاد شده است . در اين حالت  بايد موارد بيشتري بررسي شوند.مانند:

  • اندازه گيري و ثبت صحيح قطر هاله هاي عدم رشد
  • رعايت تاريخ انقضا و شرايط نگهداري ديسکها و مواد مـورد اسـتفاده ( دور از رطوبـت و در دماي مناسب)
  • مناسب بودن دما و اتمسفر انکوباتور
  • تغييرنيافتن يا آلوده نبودن سويه هاي کنترل
  • مطابقت صحيح سوسپانسيون تلقيح با استاندارد نيم مک فارلند
  • اسـتفاده از پليـت کشـت تـازه بـرای تلقـيح ( پليـت کشـت بايـد تـازه بـوده و مـدت زمـان انكوباسيون آن بيشتر از ۲۴ ساعت ، نباشد. )

وقتي مشکل بر طرف شد ، می توان کنترل کيفي هفتگي را برقرار کرد.

 

نگهداري ديسکهاي آنتي بيوتيکي 

  • ديسکها بايد در يخچالC˚ ۸ و پايين تر ، يا در فريزرC˚ ۱۴- و پايين تر تا زمان مصرف نگهداري شوند.
  • تمامي ديسکهاي گروه بتالاکتام مانند پني سيلين ، آمپي سيلين ، کربني سيلين ، تيکارسيلين ، اگزاسيلين و نسل اول ، دوم و سوم سفالوسپورين ها و … بايد در فريزر نگهداري شـوند ، و فقـط مـي تـوان مقـداري از آن را بـر اساس کار روزانه آزمايشگاه حداکثر به مدت يک هفته در يخچال نگهداري نمود .
  • بعضي آنتي بيوتيکهاي حساس مثل ايميپنم ، سفاکلر و ترکيبات کلاولانيـک اسـيد يـا سـولباکتام اگـر تـا هنگام مصرف در فريزر نگهداري شوند ، پايداري بيشتري خواهند داشت .
  • ديسکها بايد در ظروف داراي درپوش محکم و حاوي مواد جاذب رطوبت نگهداري شوند .

ديسکهای آنتي بيوتيکي بايد يك تا دو ساعت قبل از استفاده از يخچال يا فريزر خارج شوند تا بـه درجـه حرارت اتاق برسند .

 

 

برای دریافت فایل کامل اینجا کلیک کنید.